kfnrht
Kimdir / Nedir

Fasılalı Cam Sileceği ve Robert W. Kearns

Yakın tarihte mahkemede sonuçlanmış bir icat kavgasıdır “Fasılalı cam sileceği”. Fasılalı kelimesi TDK sözlüğüne göre “Aralı, aralıklı, kesintili” anlamına geliyor. Yani arabalardaki sileceklerin sürekli bir sağa bir sola hareket ederek çalışması yerine kesintili, belli aralıklarla çalışmasıdır. Bunu kim neden icat etmiş olabilir?

Robert W. Kearns isimli İrlandalı akademisyen/mühendis balayında şampanya şişesini açmak isterken mantarın gözüne isabet etmesiyle sol gözünden yaralanır ve göz kapağı sayesinde gözünü kurtarır. Göz kapağının bu refleks hareketi mühendisi çok etkilemiştir. Ailesi ile arabasıyla yağmurlu bir günde yolculuk yaparken sileceklerin sürekli hareketinin ne kadar rahatsız edici olduğunu düşünür. Balayında yaşadığı şampanya şişesinin gözüne isabet etmesini engelleyen göz kapağını cam sileceğine uygun hale getirmeyi düşünür. Yani sürekli çalışan silecekler yerine, göz kırpan silecek tasarlamaya karar verir. Ford firması da o zamanlarda tam da böyle bir şey üzerine çalışmaktadır. Ancak dış etkenlerden (ısı-hız vb.) etkilenmeyen, çalışan halde bir prototip oluşturamamışlardır.

Kısa süre içerisinde göz kırpan silecekleri çalışır halde prototipini hazırlayan Robert Kearns bunu pazarlamak ister. Patent haklarını eski bir arkadaşının da çalıştığı yatırımcı bir firmanın desteğiyle 1964 yılında tescil eder.

Ford firması ile göz kırpan sileceklerini pazarlamak üzere görüşme ayarlayan Kearns, silecekleri kendi üreterek ford firmasına satmak istemektedir. Ford firması prototipi test etmek amacıyla alır. Seri üretim için fabrika kurma hazırlıklarına girişen Kearns, hiç beklemediği bir durumla karşı karşıya kalır. Ford firması bu ürünü almayacağını yetersiz gördüğünü beyan ederek mühendisi geri çevirir. Oysa arkaplanda Ford gerekli teknik bilgiyi prototipten elde ederek Kearns’ı saf dışı bırakmıştır.

Patentleri elinde bulunduran yatırımcı firma ve Kearns arasında Ford’a dava açıp açmama konusunda anlaşmazlık oluşmuştur. Bunun üzerine Kearns Yatırımcı firmaya dava açarak patent haklarını eline geçirmiştir. Kearns Ford’un çıkardığı araçlarda kendine ait olan fikrin kullanıldığını da görünce akıl sağlığını kaybetme noktasına gelmiştir. Daha sonraları ailesi de takıntı haline getirdiği bu davadan bıkmış ve Kearns’ı terketmişlerdir.

Oldukça kötü duruma düşen mucit Ford firması ile tek başına savaşmaya karar vermiştir. Ford’a dava açan mühendis, zaman zaman Ford tarafından gönderilen tekliflere de olumsuz cevap vermiştir. Aslında önerdikleri parala hiç de azımsanmayacak kadar iyidir ancak, anlaşma içerisinde sadece para söz konusudur. Sileceklerin mucidinin kendisi olduğunu belirtmedikleri için, böyle bir anlaşmaya da Ford yanaşmadığı için Kearns inatla davanın üzerine gitmiştir.
12 yıl süren davanın neticesinde mahkeme Robert W. Kearns’ı haklı bularak 18 milyon $ ve söz konusu icadın kendisine verilmesine karar vermiştir. Bu olay Ford gibi bir firmanın kara lekesi olarak tarihe geçecektir.

Ford davası devam ederken Chrysler firmasına da mevcut icat ile ilgili dava açan Robert W. Kearns bu davayı da kazanarak 10 milyon$ lık bir tazminat daha kazanmıştır. Bu davalar sonucunda hakkını arayan 2005’te aramızdan ayrılan Kearns, hayatta her şeyin para olmadığını itibarın daha önemli olduğunu yaşadıklarıyla göstermiştir.
kfnrht

Tepkiniz?

Müthiş
Haha!
Beğendim
Vay canına!
Üzüldüm
Bu ne?

Yanıtlayın

E-posta adresiniz gösterilmeyecek. İşaretlenen gerekli alan *

HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Lost Password

Register

Share This

Beğendiniz mi?

Bu içeriği arkadaşlarınızla paylaşın.